2-4-3- تکامل مدیریت دانش31
2-4-4- ظهور مدیریت دانش32
2-4-5-فرآیند تکامل مدیریت دانش33
2-4-6-چرخه مدیریت دانش37
2-4-6-1-تولید دانش37
2-4-6-2-جمع‏آوری دانش42
2-4-6-3- الگوبرداری44
2-4-6-4- دسته‏بندی دانش46
2-4-6-5- ذخیره دانش46
2-4-6-6- انتشار دانش50
2-4-6-7- بکارگیری دانش54
2-4-6-8- یکپارچگی دانش54
2-5- مدل‌های مدیریت دانش55
2-5-1- مدل عمومی دانش در سازمان55
2-5-2- مدل نوناکا57
2-5-3- مدل شش بعدی مدیریت دانش59
2-5-4- مدل رن جانستون61
2-5-5- مدل ادل و گراسیون62
2-5-6- مدل استیوهالس64
2-5-7- مدل ایجاد و کاربرد دانش ویگ65
2-5-8-مدل دانششناسی سازمانی وانکروگ و روس (1995)70
2-5-9- مدل مدیریت دانش چوو70
2-5-10-مدل مدیریت دانش بویست73
2-5-11- چهارچوب مدیریت دانش پرابست75
2-6- زیرساخت‌های مدیریت دانش77
2-6-1-عامل فنی (فناوری اطلاعات)78
2-6-2- عامل فرهنگ سازمانی80
2-6-3- حمایت مدیریت82
2-6-4-حس تعلق سازمانی83
2-6-5- مشارکت در تصمیمگیری83
2-6-6- عامل مدیریتی83
2-6-7- فناوری‌های مدیریت دانش84
2-6-8- مدیریت محتوا85
2-6-9- طبقهبندی دانش87
2-6-10- گروهافزار87
2-6-11- گروههای تسهیم تجربه آنلاین89
2-6-12- پورتالهای سازمانی90
2-6-13- تحلیل و طراحی شبکه اجتماعی(اس. ان. ای)92
2-6-14- یادگیری الکترونیک93
2-6-15- داستانگویی و حکایات94
2-6-16- ابزارهای بیسیم برای انتقال دانش94
2-6-17- سیستمهای مدیریت نوآوری و ایده95
2-6-18- ترکیب ابزارها و فناوریهای مدیریت دانش96
2-6-18- سیستم‌های خبره98
2-7- مبانی زیر ساخت مدیریت دانش99
2-7-1- فرهنگ سازمانی100
2-7-1-1-حمایت مدیریت 102
2-7-1-2-حس تعلق سازمانی 102
2-7-1-3-مشارکت در تصمیم گیری102
2-7-2-فرآیندهای دانش 103
2-7-2-1-پردازش دانش 103
2-7-2-2- انتقال دانش104
2-7-2-3- تسهیم دانش104
2-7-3- نظام فناوری اطلاعات 105
2-7-3-1- سیستمهای اطلاعاتی 106
2-7-3-2-مدیریت فناوری اطلاعات 106
2-7-3-3-فرآیندهای کسب اطلاعات 107
2-8- پیشینه پژوهش107
2-9- جمعبندی109
فصل سوّم: روش پژوهش110
3-1- مقدمه111
3-2- روش تحقیق111
3-3- فرآیند تحقیق112
3-3-1-مطالعهای جامع بر مبانی نظری و پیشینه پژوهش صورت گرفته بر روی مفاهیم مدیریت دانش و زیرساخت های مدیریت دانش112
3-3-2- شناسایی شاخص های مربوط به زیرساخت های مدیریت دانش112
3-3-3- جمع‌آوری داده‌‌های تحقیق112
3-3-4- تحلیل داده‌های تحقیق112
3-4- جامعه آماری113
3-5- نمونه آماری114
3-6-مدل مفهومی تحقیق114

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

3-7- روش گردآوری دادهها115
3-8- روایی پرسشنامه119
3-9- پایایی پرسشنامه119
3-10- روشها و تکنیکهای تجزیه و تحلیل دادهها 121
3-11- جمعبندی121
فصل چهارم: تجزیه وتحلیل نتایج پژوهش123
4-1- مقدّمه124
4-2- یافتههای توصیفی124
4-3- یافته‏های استنباطی128
?-?- جمع بندی177
فصل پنجم: نتیجه گیری و ارائه پیشنهادات پژوهش178
5-1-مقدمه179
5-2- مروری مختصر بر بیان مسأله179
5-4- پیشنهادات کاربردی186
?-?- پیشنهادات برای تحقیقات آتی186
6-5- محدودیت های تحقیق187
منابع و ماخذ188
فهرست جدول‌ها
جدول 2-1: کاربرد انواع مختلف دانش در ساختارهای پنج گانه مینتزبرگ24
جدول 2-?: نخستین تلاشها در راستای مدیریت دانش29
جدول 2-3 : مدل مدیریت دانش با توجه ساختار کار (جانستون، 2000)61
جدول 2-4: مدل مدیریت دانش ویگ- سطوح درونی‌سازی (ویگ، 1993)66
جدول 2-5: ماتریس مدیریت دانش (ویگ، 1993)68
جدول 2-6: مدل دانش بویست (1987)75
جدول 2-7: اهداف و نیازمندی‌های پورتال دانش سازمانی91
جدول 2-8: طبقه‌بندی ابزارهای فناوری اطلاعات بر مبنای زمان و مکان همکاری افراد (رائو، 2005)96
جدول 2-9: ابزارهای فناوری اطلاعات برای فرآیندهای مدیریت دانش (رائو، 2005)97
جدول 2-10: ابزارهای فناوری اطلاعات در مدل مارپیچ دانش (نوناکا و تاگوچی، 2001)98
جدول 3-1: جدول نمونه گیری مورگان116
جدول ?-?: ابعاد و گویه های پرسش نامه تحقیق121
جدول 4-1 دادههای مربوط به جنسیت پاسخ دهندگان 124
جدول 4-2 دادههای مربوط به مشخصات سابقه خدمت…………125
جدول 4- 3 توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب میزان تحصیلات126
جدول 4-4 توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب پست سازمانی127
جدول 4-5 آزمون کولموگروف اسمیرنوف برای پرسشنامه128
جدول 4-6 یافته های برآمده از فرضیه 1ارزیابی وضعیت عوامل زمینهای در پیادهسازی مدیریت دانش در دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان 129
جدول 4-7 یافته های برآمده از فرضیه 1بررسی و ارزیابی وضعیت شاخصهای مولفه‏های فرایندهای مدیریت دانش برای استقرار مدیریت دانش در دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان130
جدول 4-8 یافته های برآمده از فرضیه 2 بررسی و ارزیابی وضعیت خلق و کسب دانش برای استقرار مدیریت دانش در دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان131
جدول 4-9 یافته های برآمده از فرضیه 3 بررسی و ارزیابی وضعیت ارزیابی و سازماندهی دانش برای استقرار مدیریت دانش در دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان132
جدول 4-10 یافته های برآمده از فرضیه 4 بررسی و ارزیابی وضعیت به اشتراک گذاری دانش برای استقرار مدیریت دانش در دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان133
جدول 4-11 یافته های برآمده از فرضیه 5 بررسی و ارزیابی وضعیت به کارگیری دانش برای استقرار مدیریت دانش در دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان134
جدول 4-12 یافته های برآمده از فرضیه 6 بررسی و ارزیابی وضعیتشاخصهای الزام فنیبرای استقرار مدیریت دانش در دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان135
جدول 4-13 یافته های برآمده از فرضیه 7 بررسی و ارزیابی وضعیتسیستم های اطلاعاتی برای استقرار مدیریت دانش در دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان136
جدول 4-14 یافته های برآمده از فرضیه 8 بررسی و ارزیابی وضعیت فرآیندهای کسب اطلاعات برای استقرار مدیریت دانش در دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان137
جدول 4-15 یافته های برآمده از فرضیه 9 بررسی و ارزیابی وضعیت مدیریت فناوری اطلاعات برای استقرار مدیریت دانش در دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان138
جدول 4-16 یافته های برآمده از فرضیه 10 بررسی و ارزیابی وضعیتشاخصهای الزام فرهنگیبرای استقرار مدیریت دانش در دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان139
جدول 4-17 یافته های برآمده از فرضیه 11 بررسی و ارزیابی وضعیت مشارکت در تصمیم گیری برای استقرار مدیریت دانش در دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان140
جدول 4-18 یافته های برآمده از فرضیه 12 بررسی و ارزیابی وضعیت حس تعلق سازمانی برای استقرار مدیریت دانش در دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان141
جدول 4-19 یافته های برآمده از فرضیه 13 بررسی و ارزیابی وضعیت حمایت مدیریت برای استقرار مدیریت دانش در دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان142
جدول 4-20 یافته های برآمده از فرضیه 14 بررسی و ارزیابی وضعیت اعتمادبرای استقرار مدیریت دانش در دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان143
جدول 4-21 یافته های برآمده از فرضیه 15 بررسی و ارزیابی وضعیت تناسب مدیریت دانشبرای استقرار مدیریت دانش در دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان144
جدول 4-22 خروجی آزمون تحلیل واریانس برای آزمون رابطه دستگاه‏ههای اجرایی با زیرساخت‏های مدیریت دانش145
جدول 4-23 خروجی آزمون تحلیل واریانس برای آزمون رابطه دستگاه‏ههای اجرایی با میزان فراِیندهای مدیریت دانش147
جدول 4-2? خروجی آزمون تحلیل واریانس برای آزمون رابطه دستگاه‏ههای اجرایی با میزان عامل فناوری149
جدول 4-2? خروجی آزمون تحلیل واریانس برای آزمون رابطه دستگاه‏ههای اجرایی با میزان عامل فرهنگی151
جدول 4-2? خروجی آزمون تحلیل واریانس برای آزمون رابطه دستگاه‏ههای اجرایی با میزان فراِیندهای خلق و کسب دانش153
جدول 4-2? خروجی آزمون تحلیل واریانس برای آزمون رابطه دستگاه‏ههای اجرایی با میزان فراِیندهایارزیابی و سازماندهی دانش155
جدول 4-?? خروجی آزمون تحلیل واریانس برای آزمون رابطه دستگاه‏ههای اجرایی با میزان فراِیندهای به اشتراک گذاری دانش157
جدول 4-?? خروجی آزمون تحلیل واریانس برای آزمون رابطه دستگاه‏ههای اجرایی با میزان فراِیندهای به کارگیری دانش159
جدول 4-3? خروجی آزمون تحلیل واریانس برای آزمون رابطه دستگاه‏ههای اجرایی با میزان سیستم های اطلاعاتی161
جدول 4-3? خروجی آزمون تحلیل واریانس برای آزمون رابطه دستگاه‏ههای اجرایی با میزان فرآیندهای کسب اطلاعات163
جدول 4-3? خروجی آزمون تحلیل واریانس برای آزمون رابطه دستگاه‏ههای اجرایی با میزان مدیریت فناوری اطلاعات165
جدول 4-3? خروجی آزمون تحلیل واریانس برای آزمون رابطه دستگاه‏ههای اجرایی با میزان مشارکت در تصمیم گیری166
جدول 4-3? خروجی آزمون تحلیل واریانس برای آزمون رابطه دستگاه‏ههای اجرایی با میزان حس تعلق سازمانی169
جدول 4-3? خروجی آزمون تحلیل واریانس برای آزمون رابطه دستگاه‏ههای اجرایی با میزان حمایت مدیریت171

جدول 4-3? خروجی آزمون تحلیل واریانس برای آزمون رابطه دستگاه‏ههای اجرایی با میزان اعتماد173
جدول 4-3? خروجی آزمون تحلیل واریانس برای آزمون رابطه دستگاه‏ههای اجرایی با میزان تناسب مدیریت دانش175
جدول 4-?? خروجی آزمون فریدمن برای اولویت بندی متغیرهای تاثیرگذار 176
جدول 4-?? آزمون فریدمن برای تعیین اولویت متغیرهای تاثیرگذار بر میزان زیرساخت های مدیریت دانش177
جدول 5-1 وضعیت دستگاه های مورد مطالعه در زیرابعاد مروبط به زیرساخت های مدیریت دانش181
جدول 5-2 مقایسه دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان در ارتباط با زیرساخت های مدیریت دانش183
جدول ?-? مقایسه دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان در زیر ابعاد زیرساخت های مدیریت دانش184
فهرست شکل‌ها
شکل 2-1: سلسله مراتب دانش12
شکل 2-2: چرخه مدیریت دانش37
شکل 2-3: چرخه تولید دانش39
شکل 2-4: مدل عمومی دانش در سازمان56
شکل 2-5: چارچوب مفهومی فرایندهای ایجاد دانش58
شکل 2-6: مدل شش بعدی مدیریت دانش (تومی و پری، 2001)59
شکل 2-7: سلسله مراتب اشکال دانش (ویگ، 1993)69
شکل 2-8: مروری بر مدل مدیریت دانش چوو (1998)73رش سازمانی و مدیریت دانشپرداختیشغلی، وابستگی شغلی، تعهد ساس کند با ادای وظایف شغلی خود، فرد مفیدی برای سازمان و جامعه است. تگی
شکل 2-9: مدل مدیریت دانش (بویست، 1998)74
شکل 2-10: چهارچوب مدیریت دانش با محوریت اجزای اصلی تشکیل‌دهنده (پرابست و همکاران، 2000)77
شکل 2-11: مبانی زیر ساخت مدیریت دانش(sivan, 2000)100

فهرست نمودارها
نمودار 2-1: مدل مبتنی بر فرایندها و فراهم کننده‌های مدیریت دانش (اودل و گرایسون، 1998)62
نمودار 2-2 : مدل مبتنی بر فرایندهای دانش (هالس، 2001)64
نمودار 3-1: فرآیند تحقیق113
نمودار3-2: مدل مفهومی پژوهش115
نمودار 4-1: دادههای مربوط به جنسیّت پاسخ دهندگان124
نمودار 4-2: دادههای مربوط به مشخصّات سابقه خدمت………………….125
نمودار 4-3 توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب میزان تحصیلات126
نمودار 4-4توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب پست سازمانی127
فصل اول
کلیات پژوهش
1-1- مقدمه
عصر حاضر، عصر اقتصاد دانش محور نامیده شده است. در این دوران توجه مدیران سازمان‌ها بیشتر به مقوله‌هایی همچون دانش و خلاقیت جلب شده است و در پی آن انسان‌های دانش‌گرا نسبت به انسان های عمل‌گرا اهمیت بیشتری پیدا کرده‌اند.
صاحب‌نظران معتقدند دهه 80 دهه جنبش کیفیت و دهه 90 دهه مهندسی مجدد بوده است و دهه کنونی دهه مدیریت دانش است. به گفته پیتر دراکر چالش 50 سال اول هزاره سوم بهره‌وری دانش در سازمان‌هاست که جز با مدیریت درست و مؤثر آن امکان‌پذیر نیست (افرازه، 1386). از این‌رو جای تعجب ندارد که دانش قواعد قدیمی مربوط به رقابت و استراتژی را دگرگون کرده است، به‌طوریکه پایه و اساس اقتصادهای صنعتی از منابع مادی به سمت دارایی‌های فکری سوق داده شده است. این امر محققان را بر آن داشته است تا درباره چگونگی مدیریت این سرمایه ارزشمند تحقیق کنند.
علی‌رغم تحقیقات قابل توجهی که تاکنون در حوزه مدیریت دانش صورت گرفته است، کمتر پژوهشی به‌طور جامع به بررسی کلیه مولفه‌های زیر ساختی مدیریت دانش پرداخته است. لذا این تحقیق سعی دارد تا مولفه‌های مربوط به زیرساخت های پیاده سازی مدیریت دانش را به‌طور جامع و یکپارچه در بین دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار دهد. در این فصل قصد داریم تا اهمیت، سوالات پژوهشی و مسیر انجام تحقیق را به اختصار تبیین نموده تا تصویری کلّی از آن حاصل گردد.
1-2- بیان مسأله تحقیق
الزامات مدیریت دانش، سازوکاری است که سازمان از طریق آن دانش را مدیریت میکند و افراد در بخشهای متفاوت آن، دانش خود را از طریق این زیرساخت تسهیم میکنند، به طوری که اعضا بتوانند از آن دانش به طور کاملاً اثربخش استفاده کنند. این زیرساخت باعث میشود، فرآیندهای ضروری دانش با حداکثر کارآیی صورت گیرند، از فناوریها اعم از سختافزار و نرمافزار کارآمدتر استفاده شود و خلق، تسهیم و به کارگیری دانش انجام پذیرد. هدف اصلی این زیرساخت، چیزی جز جریان دادن دانش در رگهای فرآیندهای کاری سازمان نیست. الزامات مدیریت دانش شامل الزامات فرهنگی، الزامات فرایندهای دانشی و الزامات فناوری اطلاعات میباشد. یک زیرساخت قوی دانش بر اساس مبانی قوی ایجاد میشود و این مبانی به استفاده کامل از دانش میانجامد. در این میان، مدیریت دانش بر افراد و تعاملات آنها تمرکز دارد. خلق و تسهیم دانش، حاصل تعاملات انسانها در حین کار است، لذا در مدیریت دانش ابتدا باید افراد را به اطلاعات مرتبط کرد. این ارتباط شامل فرایندها و تشویق لازم است؛ نه صرفاً برای ایجاد اعتماد و استفاده از اطلاعات موجود، بلکه به دنبال آن، برای سهیم شدن در منبع جهانی اطلاعات. سپس افراد باید با هم مرتبط شوند. آنها باید قادر به یافتن یکدیگر بوده و در مورد درخواست و دریافت کمک و انتشار تجاربشان راحت باشند. این کار به آنان این احساس را میدهد که خود را همواره در تحقق اهداف استراتژیک سازمان سهیم ببینند. مدیریت دانش را نباید با مدیریت دادهها اشتباه کرد. مدیریت دادهها بر فرآیند و فناوری تمرکز دارد، در حالی که ارکان مدیریت دانش، افراد و توانایی جمعی آنان برای تشریک مساعی سریع و اثربخش است. بدون مدیریت دادهها، مدیریت دانش موفق نخواهد بود. پیوند دادن این دو، نیازمند تعهد به فرهنگ تسهیم دانش است. سازمان برای رسیدن به این منظور چارهای جز سرمایهگذاری و تعهد به ایجاد فرهنگ مطلوب سازمانی ندارد. بدون آنکه افراد نسبت به دانش تعهد داشته باشند و فعالیتهای فعلی دانش را بپذیرند، زیرساخت دانش موفق نخواهد بود. همچنین، بدون داشتن یک زیرساخت فناوری که به اندازه کافی برای پشتیبانی فعالیتهای دانش قوی باشد، زیرساخت دانش عمل نمیکند و تا زمانی که فرآیندهای مبتنی بر دانش نباشند نیز، مدیریت دانش دارای زیرساخت مناسبی برای عمل نخواهد بود(سیوان1، ????). استعاره انتقال علم از بازو به مغز و تبدیل اطلاعات به دانش و نهایتاً به کار یا خروجی مشخص دارای ارزش افزوده، حاکی از آن است که تنوع، خلاقیت، نوآوری و دانش محور شدن سازمانها، انتخابی اجتنابناپذیر برای سازمانهای قرن بیستویکم خواهد بود(میشل و رایس2، ????).
همان گونه که بیان شد مبانی زیر ساخت مدیریت دانش شامل نظام فناوری اطلاعات، فرایندهای دانش و فرهنگ سازمانی می باشد که این مبانی منجر به استفاده کامل از دانش می گردند. این تحقیق نیز با مفروض داشتن این سه عامل در پی تبیین و سنجش وضعیت هر یک از این عوامل در سازمانهای مورد مطالعه جهت استقرار مدیریت دانایی و نیز رتبه بندی آنها به منظور توجه و تقویت عوامل ضعیف تر می باشد. لذا با توجه به اهمیت بحث الزامات و زیرساختهای پیادهسازی مدیریت دانش، سوال اساسی تحقیق حاضر این است که دستگاه های اجرایی ستادی در استان سیستان و بلوچستان از نظر زیرساخت های مدیریت دانش در چه سطحی هستند؟ رتبه بندی آنها به چه صورتی است؟ و راهکارهای بهبود وضعیت این سازمان ها در ارتباط با زیرساخت های مدیریت دانش کدامند؟
1-3- اهداف پژوهش
هدف اصلی
* ارزیابی وضعیت عوامل زمینهای در پیادهسازی مدیریت دانش در دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان
اهداف فرعی (ویژه):
* بررسی و ارزیابی وضعیت شاخصهای عامل فناوری برای استقرار مدیریت دانش در دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان
* بررسی و ارزیابی وضعیت شاخصهای عامل فرهنگی برای استقرار مدیریت دانش در دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان
* بررسی و ارزیابی وضعیت شاخصهای عامل فرآیندهای مدیریت دانش برای استقرار مدیریت دانش در دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان
* مقایسه دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان در ارتباط با زیرساخت های مدیریت دانش
1-4-ضرورت انجام تحقیق
مدیریت دانش در عصر جدید، تحولات شگرفی را در مباحث مدیریتی ایجاد کرده است. مدیریت دانش به دنبال تصرف دانش ، خرد و تجربیات با ارزش افزوده کارکنان و نیز پیاده سازی، بازیابی و نگهداری دانش به عنوان دارایی‌های سازمان است. به گفته پیتر دراکر3″راز موفقیت سازمانها در قرن 21 همان مدیریت دانش است”. بنابراین مدیریت سازمانها باید با تکیه بر دانایی برتر امکان اتخاذ تصمیمات معقول تر در موضوعات مهم و بهبود عملکردهای مبتنی بر دانش را پیدا کنند. از این رو مدیریت دانایی مقولهای مهمتر از خود دانایی محسوب می شود که در سازمانها به دنبال آن است تا نحوه چگونگی تبدیل اطلاعات و دانسته های فردی و سازمانی را به دانش و مهارتهای فردی و گروهی تبیین و روشن نماید(گلسر4، ????). هر چند در حال حاضر سازمانهای بسیاری در زمینه توسعه دانش در سطوح مختلف سرمایه گذاری کرده و موفق بوده اند، اما سازمانهای بسیار زیادی نیز با شکست مواجه شده‌اند. عدم وجود مکانیزمهای صحیح ارزیابی و پیاده سازی مدیریت دانش، این نوع سرمایه گذاری را در ذهن مدیران تنها به یک هزینه اضافی تبدیل نموده است. از این رو سازمانها باید محیطی را برای اشتراک، انتقال و تقابل دانش در میان اعضای خود به وجود آورند و افراد را در جهت با مفهوم کردن تعاملاتشان آموزش دهند و سعی در ایجاد بسترسازی و شناسایی عوامل زمینهای جهت استقرار مدیریت دانش در سازمان نمایند (بالوگان5، ????). این مهم در سازمانهای دولتی نیز ضرورت دارد.
شرکتهای خصوصی به تولید کالا و خدماتی می پردازند که مستقیماً در رقابت با کالا و خدمات بخش دولتی است. آموزش، دانش، امنیت و علم از جمله زمینه های رقابت بین این دو بخش است. برای مثال آموزش از راه دور و به ویژه آموزش از طریق اینترنت توسط شرکت‌های خصوصی، ارائه خدمات آموزشی توسط دولت را به شدت تحت تأثیر قرار داده است. وقتی مشتریان بتوانند نیازهای خود را به صورت کاملاً دلخواه و سفارشی توسط بخش خصوصی برطرف کنند، ناخودآگاه چنین انتظاری را از بخش دولتی نیز خواهند داشت. بازنشسته شدن کارمندان دولت و هم چنین انتقال آن‌ها بین بخش‌های مختلف، چالش جدیدی برای ابقای دانش و حفظ حافظه سازمانی و متعاقب آن آموزش کارکنان جدید ایجاد می‌کند. به مرور زمان کارمندان فعلی دولت تا چند سال آینده بازنشسته خواهند شد. این به عنوان یک مشکل اصلی پیش روی بسیاری از دولتهاست. سازمانهای دولتی نیازمند این هستند تا با ابتکار عمل، دانش کارکنان ارشد را حفظ کنند زیرا در غیر این صورت ارائه خدمات به بخش عمومی دچار مشکل خواهد شد. بنابر این، کسب دانش از کارکنان ارشد و سپس انتقال آن به سایر کارکنان و نیز روزآمد کردن آموخته ها طی زمان امری بسیار حیاتی است. افزایش روز افزون شهروندان دانش مدار، دولت را مجبور می کند تا در رأس دانش‌های ایجاد شده و به روز قرار گیرد. مدیریت دانش بیان می کند که مهم‌ترین منابع ارزشمند هر سازمان دانش کارکنان آن است. این تأکید و تمرکز با توجه به شتاب روز افزون تغییرات در سازمان و در کل جامعه انجام می گیرد. لذا انجام پژوهش در زمینه مدیریت دانش در ساختارها و سازمانهای دولتی یک ضرورت است.
1-5- فرضیهها (یا سؤالهای پژوهش)
1-5-1-سؤال اصلی
– وضعیت عوامل زمینهای برای استقرار مدیریت دانش در دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان چگونه است؟
1-5-2- سؤالهای فرعی
بر اساس سؤال اصلی فوق، سؤالات فرعی تحقیق حاضر عبارتند از:
– وضعیت شاخصهای الزام فنی جهت استقرار مدیریت دانش در دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان چگونه است؟
– وضعیت شاخصهای الزام فرهنگی جهت استقرار مدیریت دانش در دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان چگونه است؟
– وضعیت شاخصهای الزام فرآیندهای مدیریت دانش جهت استقرار مدیریت دانش در دستگاههای اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان چیست؟
– رتبه دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان در ارتباط با شاخصهای الزام فرآیندهای مدیریت دانش جهت استقرار مدیریت دانش به چه صورت است؟
1-6- قلمرو تحقیق
1-6-1- قلمرو موضوعی
موضوعات مرتبط با تحقیق حاضر در قلمرو مباحث مدیریت دانش قرار دارد. این پژوهش به بررسی مقایسهای آمادگی دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان در زمینهی زیرساختهای پیادهسازی مدیریت دانش می پردازد.
1-6-2- قلمرو مکانی
قلمرو مکانی این تحقیق در سطح استان سیستان و بلوچستان و در بین ادارات ستادی استان می باشد.
1-6-3- قلمرو زمانی
گردآوری دادههای تحقیق و تحلیل آنها در 6 ماهه نخست سال 1393صورت خواهد پذیرفت.
1-7- روش تحقیق
پژوهش حاضر از نوع کاربردی و شیوه این پژوهش با توجه به ماهیت موضوع و اهداف آن از نوع توصیفی – پیمایشی است. در این تحقیق از دو روش کتابخانهای و پیمایشی استفاده می شود. در مرحله اول با استفاده از اسناد و مدارک موجود به بسط مباحث نظری مرتبط پرداخته می شود. مرحله مطالعه پیمایشی از دو قسمت مرحله مطالعه مقدماتی و مرحله گردآوری اطلاعات میدانی تشکیل شده است. در مرحله مطالعه مقدماتی، اطلاعات مورد نیاز به تدریج با انواع فنون از جمله فیش برداری و مصاحبه، گردآوری و تجزیه و تحلیل می شود. به نحوی که در پایان این مرحله متغیرهای مربوط به عوامل زمینهای پیاده سازی مدیریت دانش و روابط بین آنها بررسی و تحلیل می شود. در مرحله بعدی با اتکا به شناخت تجربی حاصل از مرحله پایلوت، متغیرهای دسته بندی شده در قالب پرسشنامه، از طریق روش نمونه گیری به صورت میدانی(سیستم توزیع و استفاده کنندگان) گردآوری می شود. سپس اطلاعات گردآوری شده در قالب نرم افزارهای آماری استخراج و نهایتاً به توصیف و تحلیل اطلاعات گردآوری شده پرداخته می شود. برای گردآوری داده‌های مورد نیاز جهت انجام این تحقیق از پرسشنامه محقق ساخته که به تأیید اساتید راهنما و مشاور رسیده و مبتنی بر بررسی منابع علمی معتبر خواهد بود. در ضمن در این در ضمن در این پژوهش جهت تعیین روایی ابزارهای اندازه‌گیری، ابتدا پرسشنامه محقق‌ساخته با استفاده از سایر مطالعات انجام شده و ادبیات مرتبط با موضوع تحقیق، طراحی و سپس توان سنجش خصیصه‌های مورد نظر در پرسشنامه توسط جمعی از خبرگان، مشتمل بر اساتید دانشگاه و کارشناسان حسابرسی مورد تایید قرار خواهد گرفت. به منظور تعیین پایایی پرسشنامه از روش آلفای کرونباخ استفاده خواهد شد. در ضمن برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS18 استفاده خواهد گردید.????????
1-8- شرح واژهها و اصطلاحات بکار رفته در تحقیق
1-8-1- زیر ساخت مدیریت دانش6
همان گونه که ذکر شد زیر ساخت دانش، ساز و کاری است که سازمان از طریق آن دانش را مدیریت کرده و افراد در بخشهای مختلف، دانش خود را از طریق این زیر ساخت تسهیم می کنند، بطوری‌ که اعضا بتوانند از آن دانش به طور کاملاً اثر بخش استفاده کنند. این زیر ساخت باعث می شود فرآیندهای ضروری دانش با حداکثر کارایی صورت گرفته، از فناوریها اعم از سخت افزار و نرم افزارکارآمدتر استفاده شده و خلق، تسهیم و بکارگیری دانش انجام پذیرد.
1-8-2-فرهنگ سازمانی:
رابینز7 در کتاب مدیریت خود، فرهنگ سازمانی را اینگونه تعریف کرده است: فرهنگ سازمانی شیوه انجام گرفتن امور را در سازمان برای کارکنان مشخص می کند، ادراکی یکسان از سازمان است که در همه اعضای سازمان مشاهده می شود و بیانگر مشخصات مشترک و ثابتی است که سازمان را از سازمانهای دیگر متمایز می کند، به عبارت دیگر فرهنگ سازمانی، هویت اجتماعی هر سازمان را مشخص می کند (رابینز، 1996).
1-8-3- فرآیندهای دانش
دانش فرآیندی خطی و ایستا نیست، برعکس، فرآیندی پویا و چرخه ایست و به کارکنانی نیاز دارد که دائما با اطلاعات سر و کار داشته باشند، دانش جدید کسب کرده و آنرا برای اصلاح تصمیمات به کار گیرند(گاندهی8، ????). منظور از فرآیندها در مدیریت دانش، جمع آوری و سازماندهی دانش سازمانی و بهره برداری و حفاظت از این سرمایه های دانشی، می باشد. فرآیندهای مدیریت دانش در سازمان باید دارای این توانایی باشند که به طور اثر بخش و کارآمد دانش مورد نیاز جهت تحقق فرآیندهای کسب و کار سازمانی را پردازش کنند. دست اندرکاران دانش انواع مختلفی از فرآیند دانش پایه را مطرح می کنند که متشکل از مراحل زیر است: در اختیار گرفتن، ذخیره سازی، پردازش، انتقال و تسهیم دانش
فصل دوم
مبانی نظری پژوهش
2-1-مقدمه
ضرورت مدیریت کردن دانش و استفاده درست و بهینه از آن، در تحقیقات سالیان اخیر به وضوح قابل درک میباشد. چرا که در پژوهش‌های پیشین به دفعات بر نقش برجسته مدیریت دانش در به‌روزرسانی و ارتقاء سطح دانش کارکنان که به ارتقاء عملکرد آنها می‌انجامد، اشاره شده است. لذا مدیران سازمان‌ها و شرکت‌ها می‌بایست با هوشمندی بیشتر و آغوش باز به استقبال طرح‌هایی که در راستای ایجاد زیرساخت‌های مدیریت‌ دانش است رفته، و به‌طور هم‌زمان بر روی افزایش سطح فرهنگ سازمانی خود در زمینه به‌اشتراک‌گذاری دانش توسط کارکنان نیز بپردازند. در این فصل به مرور مبانی تئوریک و پژوهش در باب مفاهیم مربوط به موضوع خواهیم پرداخت. در بخش اول به بررسی مفاهیم و تئوریهای عمده در مدیریت دانش، در بخش دوم به طور اجمالی مباحث زیرساخت های مدیریت دانش و در بخش سوم با مرور تحقیقات انجام شده به بررسی پژوهشهایی که تاکنون در این حوزهها انجام شده خواهیم پرداخت.
2-2- مدیریت دانش
از دهه 1970 میلادی با پیشرفت سریع فناوری‌های برتر در جهان، خصوصا در زمینه‌های ارتباطات و رایانه، الگوی رشد اقتصادی جهان به طور اساسی تغییر کرد و به دنبال آن، از دهه 1990 میلادی دانش به عنوان مهم‌ترین سرمایه جایگزین سرمایه‌های پولی و فیزیکی شد (چن9، 2004). در اقتصاد صنعتی، سازمان‌ها قادر به حفظ موقعیت رقابتی قوی خود برای سال‌ها بودند. آن‌ها ارزش را از طریق فرایند بهینه‌سازی (صرفه‌جویی) خلق یا حداکثر می‌کردند. سازمان‌هایی با عملکرد خوب، فرایند تولیدشان را از طریق کاهش زمان تولید، بهبود کیفیت محصول و کاهش تعداد کارکنان بهینه‌سازی می‌کردند. بنابراین، خلق ارزش بیشتر به قابلیت صنعتی و بودجه‌بندی سرمایه‌ای- دارایی‌های ملموس و مالی بستگی داشت. این در حالی است که در اقتصاد دانش‌محور10 این رویکرد به چند دلیل، دیگر عملی نیست. اول این‌که، با توجه به طول عمر کم دانش و میزان بالای نوآوری، حفظ موقعیت رقابتی برای مدت طولانی دیگر امکان ندارد. بهینه‌سازی به مثابه یک فرایند، در اقتصاد دانش‌محور نیز اهمیت دارد اما به تنهایی نمی‌تواند ارزش را خلق یا حداکثر کند. تنها روش خلق ارزش در اقتصاد دانش‌محور، پذیرش نوآوری به عنوان یک فرایند کسب وکار است. توانایی سازمان برای خلق ارزش به فرایند نوآوری، منابع فکری و خلاقیت منابع انسانی (دارایی‌های فکری11) آن بستگی دارد.
سازمان‌هایی که در عرصه کسب و کار صرفا براساس مزیت‌های مشهود سازمانی مثل پول، ماشین‌آلات و تجهیزات و غیره عمل می‌کنند نمی‌توانند به مزیت رقابتی در اقتصاد مبتنی بر دانش دست یابند. حال آن‌که محیط کسب و کار مبتنی بر دانش، نیازمند روش و نظامی است که دارایی‌های ناملموس سازمانی از قبیل دانش و شایستگی‌های افراد، نوآوری، ارتباط با مشتری، فرهنگ سازمانی، سیستم‌ها و فرایندها، ساختار سازمانی و غیره را دربرگیرد. درک و بهره‌برداری از این منابع ناملموس حیاتی در سازمان‌ها به حفظ و کسب مزیت رقابتی12 آن‌ها کمک می‌کند. در اقتصاد مبتنی بر دانش موفق‌ترین سازمان‌ها از دارایی‌های ناملموس به نحو بهتر و سریع‌تری استفاده می‌کنند. مطالعات نشان داده است که برخلاف کاهش بازدهی منابع سنتی (مثل پول، زمین، ماشین آلات وغیره)، دارایی‌های ناملموس سازمانی واقعاً منبعی برای افزایش عملکرد کسب و کار است. نکته درخور توجه این‌که بازار به مدت طولانی ارزش دانش و عوامل نامشهود دیگر را در فرایند ایجاد ارزش تشخیص داده است. اندازه این “ارزش های پنهان” به طور روز افزونی در حال تغییر است.
هدف از بیان این فاز، بررسی و طبقه‌بندی یافته‌های تحقیقات دیگر محققان در دنیا و انجام مطالعات تطبیقی در شرکت‌های داخلی و خارجی در زمینه مدیریت دانش می‌باشد.
2-3- مبانی تئوریک مدیریت دانش
2-3-1- دانش چیست؟
صاحبنظرانی مثل داونپورت و پروساک13(????)، نوناکا و تویاما14 (????)، استیو هالس15 (????) و کارل ویگ16 (????) متفق‌القول هستند که سطح تکامل دانش از اطلاعات و دادهها بیشتر بوده و دربرگیرنده هردوی آنهاست و همچنین سطح تکامل اطلاعات از داده بیشتر بوده و در برگیرنده آن نیز میباشد. وجود داده برای شکل‌گیری اطلاعات و وجود اطلاعات برای ایجاد دانش ضروری است.

شکل 2-1: سلسله مراتب دانش
1. داده
دادهها اولین سطح دانش را تشکیل میدهند و عبارتند از ارقام، اعداد، نمودارها و نظایر اینها که به خودیخود تولید معنی نمیکنند(بارنی17، ????). سازمانهای نوین، معمولاً دادهها را در یک سیستم اطلاعاتی ذخیره میکنند. این دادهها توسط واحدهایی نظیر واحد مالی، حسابداری و بازاریابی به سیستم تزریق میشوند. پاسخگویی به نیاز مدیران و دیگر بخشهای سازمان، تاکنون بر عهده واحدهای مرکزی اطلاعات سازمان بودهاست، سازمانها و شرکتهای مختلف، مدیریت دادهها را از نظر کمی بر حسب ظرفیت، سرعت و هزینه ارزیابی میکنند، چه هزینههایی برای بازخوانی یک واحد داده به مصرف میرسد؟ با چه سرعتی میتوان داده را به سیستم منتقل کرد؟ ظرفیت سیستم چقدر است؟ وقتی به دادهها نیاز است آیا به موقع در اختیارمان قرار میگیرد؟ آیا نیازهای ما را تامین میکند؟
همه سازما‌‌ن‌ها به انواع دادهها احتیاج دارند. نگهداری سوابق و بایگانی، نقطه کانونی فرهنگ داده به شمار میرود و مدیریت مؤثر دادهها در موفقیت آنها نقش بسزایی دارد. بعضی از سازمانها به اشتباه فکر میکنند، دادههای بیشتر نسبت به دادههای کمتر از حالت مطلوبتری برخوردارند و با استفاده از آنها میتوانند تصمیمات بهتری را اتخاذ کنند. این وضعیت به دو دلیل نادرست است: اول اینکه دادههای زیاد، کار تشخیـــص دادههای مربوط و درک آنها را دشوار میکند. دلیل اساسی‌تر اینکه دادهها فاقد معنی قابل استفادهاند، یعنی تنها بخشی از واقعیت را نشان داده و از هر نوع قضاوت، تفسیر و مبنای قابل اتکا برای اقدام مناسب، تهی هستند. دادهها را میتوان مواد خام عناصر مورد نیاز برای تصمیمگیری به شمار آورد، چرا که نمیتوانند عمل لازم را تجویز کنند. دادهها نشانگر ربط، بی‌ربطی و اهمیت خود نیستند، اما به هر حال برای سازمان‌ها و مخصوصاً سازمانهای بزرگ اهمّیت زیادی دارند (داونپورت و پروساک، 1381).

2.اطلاعات
دومین سطح دانش را اطلاعات تشکیل میدهد. این سطح، دادههای کمی خلاصهشده را در بر میگیرد که گروهبندی، ذخیره، پالایش و سازماندهی شدهاند تا بتوانند معنیدار شوند. این دادهها هم دانش را نشان نمیدهند. آنها نشانگر آغاز مدیریت اطلاعات هستند، اطلاعاتی که مدیر میتواند به کار گیرد تا کاری بیش از پردازش مراوده فردی را انجام دهد. اطلاعات غالباً تشکیل اعداد و ارقام، کلمات و گزارههای انباشته شده را به خود گرفته و معنایی را ارائه میکند که بزرگتر از آن چیزی است کـــه از دادههای خام مکشوف می‌گردد. ولی نظریهپردازان و دستاندرکاران دانش همگی بر این باورند که این اطلاعات است و نه دانش.
اگرچه خط و مرز بین دانش و اطلاعات روشن نیست، لیکن چند ویژگی وجود دارد که این دو را از هم جدا میکند.
1- سطح ظرافت: اطلاعات غالباً به موقعیت‌ها، شرایط، فرآیندها و یا هدف‌های خاص اشاره دارد. در این صورت در برگیرنده سطحی از ظرافت و دقت است که آن را برای کار مورد نظر مناسب می‌کند. ورای موقعیت یا کار خاص، اطلاعات تا زمانی که به دانش تبدیل نشود، کمارزش خواهد بود. برای مثال، اطلاعات در خصوص محصول الف چیزهای زیادی در خصوص محصول ب آشکار نمیکند. ولی دانش، کاملاً انتزاعی است و بهگونهای طراحی شده که بتواند ظرافت خاص را از بین برده و کاربرد وسیعتری داشته باشد.
2- زمینه: اطلاعات معادل دادهها در متن18 است. زمینه ممکن است محصول مشتری یا فرآیند کسب‌وکار باشد و شکل اولیه دادهها را تا سطح اطلاعات ارتقا دهد. زمینه، اطلاعات را برای مدیریت جهت تصمیمگیری و برنامهریزی مفید میکند. مدیر نتایج معناداری را در خصوص معاملات با بررسی و بازبینی دادهها استخراج میکند. برای اینکه داده مفید واقع شود، باید در درجه اول در زمینه قرار گیرد.
3- دامنه19: دامنه اطلاعات بطورکلی محدود به زمینهای است که در آن ایجاد میشود. اطلاعات فروش به مدیران در خصوص فروش مطالبی ارائه میدهد، دانش در این خصوص فراتر عمل میکند و در موقعیت‌های گوناگون کاربرد دارد، داشت.
4- بههنگام بودن: اطلاعات بر زمان مبتنی است و بنابراین، بهطور مداوم در حال تغییر است. به مجرد اینکه داده جدید، اخذ شود، اطلاعات جدیدی مورد نیاز خواهد بود، به عنوان مثال اطلاعات ماه اسفند با اطلاعات ماه فروردین، به احتمال زیاد، متفاوت خواهد بود زیرا دادههای تشکیل دهنده آنها تغییر پیدا کرده است. دانش به علت بار معنایی زیاد خود، حساسیت زمانی کمتری دارد. دانشی که از اطلاعات دیروز و امروز بهدست آمده، میتواند برای درک اطلاعات فردا به کار رود (رادینگ20، ????).
3. دانش


پاسخ دهید