بند دوم : مفهوم اشیاء …………………………………………………………………………………………………………………………….
الف : مفهوم لغوی و اصطلاحی اشیاء ………………………………………………………………………………………………….
ب : انواع و مصادیق اشیاء ……………………………………………………………………………………………………………………..
مبحث دوم : سابقه تاریخی جرم تخریب …………………………………………………………………………………………….
گفتار اول : سابقه تاریخی جرم تخریب در ایران ……………………………………………………………………………..
گفتاردوم : سابقه تاریخی جرم تخریب در انگلستان ………………………………………………………………………..
فصل دوم : ارکان و عناصر جرم تخریب ………………………………………………………………………………………….
مبحث اول : رکن قانونی ……………………………………………………………………………………………………………………..
گفتار اول : مفهوم و مبانی رکن قانونی ……………………………………………………………………………………………
گفتار دوم : رکن قانونی جرم تخریب …………………………………………………………………………..
بند اول : رکن قانونی جرم تخریب در ایران ……………………………………………………………………………………….
بند دوم : رکن قانونی جرم تخریب در انگلستان ……………………………………………………………………………….
مبحث دوم : رکن مادی ………………………………………………………………………………………………………………………….
گفتار اول : مفهوم و مبانی رکن مادی ………………………………………………………………………………………………….
گفتار دوم : عناصر رکن مادی جرم تخریب ………………………………………………………………….
بند اول : رفتار مجرمانه ………………………………………………………………………………………………………………………….
الف : ماهیت رفتار مجرمانه ……………………………………………………………………………………………………………………
ب : صور و مصادیق رفتار مجرمانه …………………………………………………………………………………………………….
بنددوم : موضوع جرم ……………………………………………………………………………………………………………………………
الف : اموال یا اشیاء ………………………………………………………………………………………………………………………………
ب : منقول یا غیر منقول ………………………………………………………………………………………………………………………..
ج : تعلّق به غیر داشتن …………………………………………………………………………………………………………………………
1- تعلّق مالکانه یا مبتنی بر تصرّف قانونی ………………………………………………………………………….
2- مالکیت مشاعی یا مفروز …………………………………………………………………………………………………..
د : اسناد و اوراق ……………………………………………………………………………………………………………………………………
1. تعریف اسناد و اوراق ……………………………………………………………………………………………………….

2. انواع اسناد و اوراق …………………………………………………………………………………………………………….
بند سوم : اضرار به غیر ………………………………………………………………………………………………………………………….
1. مفهوم و انواع اضرار به غیر ……………………………………………………………………………………………….
2. رابطه سببیت بین رفتار مرتکب و اضرار به غیر …………………………………………………………….
مبحث سوم : رکن معنوی ……………………………………………………………………………………………………………………….
گفتار اول : مفهوم و مبانی رکن معنوی ………………………………………………………………………………………………..
گفتار دوم : عناصر رکن معنوی جرم تخریب ……………………………………………………………………………………..
بند اول : عنصر اراده و اختیار ………………………………………………………………………………………………………………
بند دوم : عنصر قصد مجرمانه اضرار به غیر …………………………………………………………………….
بند سوم : داعی و انگیزه مجرمانه ……………………………………………………………………………………………………..
بخش دوم: واکنش کیفری در قبال جرم تخریب در حقوق ایران و انگلستان …………………………
فصل نخست : واکنش کیفری سرکوبگر ………………………………………………………………………………………………
مبحث اول : مجازات اصلی …………………………………………………………………………………………………………………
گفتار اول : مجازات ساده ……………………………………………………………………………………………………………………..
گفتار دوم : مجازات تشدید یافته …………………………………………………………………………………………………………
بند اول :کیفیات عام تشدید مجازات ……………………………………………………………………………..
الف : تعدد جرم …………………………………………………………………………………………………………………………………….
ب : تکرار جرم ……………………………………………………………………………………………………………………………………….
بند دوم : کیفیات خاص تشدید مجازات ………………………………………………………………………………………….
الف : کیفیات شخصی تشدید مجازات …………………………………………………………………………………………….
1. مفهوم و آثار کیفیات شخصی تشدید مجازات …………………………………………………………….
2. مصادیق قانونی کیفیات شخصی تشدید مجازات …………………………………………………………..
ب : کیفیات عینی تشدید مجازات ……………………………………………………………………………………………………
1. مفهوم و آثار کیفیات عینی تشدید مجازات …………………………………………………………………..
2. مصادیق قانونی کیفیات عینی تشدید مجازات ……………………………………………………………..
مبحث دوم : مجازات های تکمیلی و تبعی ………………………………………………………………………………………..
گفتار اول : مجازات تکمیلی ………………………………………………………………………………………………………………….
بند اول : مفهوم مجازات تکمیلی ……………………………………………………………………………………
بند دوم : اقسام مجازات تکمیلی ………………………………………………………………………………………………………….
الف : مجازات تکمیلی اجباری ………………………………………………………………………………………………………….
ب : مجازات تکمیلی اختیاری ……………………………………………………………………………………………………………..
گفتار دوم : مجازات تبعی ……………………………………………………………………………………………………………………..
بند اول : مفهوم مجازات تبعی ………………………………………………………………………………………..
بند دوم : مصادیق مجازات تبعی …………………………………………………………………………………………………………
مبحث سوم : مجازات شروع به جرم ، معاونت و مشارکت در جرم ……………………………………………..
گفتار اول : مفهوم و مجازات شروع به جرم تخریب ………………………………………………………………………
بند اول : مفهوم و معیار تمییز شروع به جرم تخریب …………………………………………………………………….
بند دوم : مقایسه شروع به جرم تخریب با مفاهیم جرم محال و عقیم …………………………………………
بند سوم: مجازات شروع به جرم تخریب …………………………………………………………………………………………
گفتار دوم : مفهوم و مجازات معاونت و مشارکت در جرم تخریب ……………………………………………..
بند اول : مفهوم معاونت و مشارکت در جرم تخریب ……………………………………………………………………..
بند دوم : ملاک تمییز معاونت و مشارکت در جرم تخریب ……………………………………………..
بند سوم : مجازات معاونت و مشارکت در جرم تخریب …………………………………………………………………
فصل دوم : واکنش های کیفری مخفّفه و ارفاقی ……………………………………………………………………………
مبحث اول : واکنش های کیفری مخفّفه ……………………………………………………………………………………………
گفتار اول : کیفیات مخفّفه قانونی ………………………………………………………………………………………………………
گفتار دوم : کیفیات مخفّفه قضایی ……………………………………………………………………………………………………..
مبحث دوم: واکنش های کیفری ارفاقی …………………………………………………………………………
گفتاراول : تعلیق مجازات ……………………………………………………………………………………………………………………..
گفتار دوم : آزادی مشروط ………………………………………………………………………………………………………………………
نتیجه گیری ………………………………………………………………………………………………………………………………………………
الف: نتایج …………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
ب: پیشنهادها …………………………………………………………………………………………………………………………………………….
متن انگلیسی قانون تخریب کیفری انگلستان مصوب 1971 ……………………………………………………………
ترجمه قانون تخریب کیفری انگلستان مصوب 1971 ………………………………………………………………………..
منابع و مآخذ ……………………………………………………………………………………………………………………………………………
الف : منابع فارسی …………………………………………………………………………………………………………………………………
* کتاب ها ……………………………………………………………………………………………………………………………….
* پایان نامه ها ………………………………………………………………………………………………………………………..
* قوانین و مقررات …………………………………………………………………………………………………………………
ب : منابع خارجی …………………………………………………………………………………………………………………………………..
* کتاب ها ……………………………………………………………………………………………………………………………….
* قوانین و مقررات ………………………………………………………………………………………………………………..
ج :وب سایت ها ……………………………………………………………………………………………………………………………….
چکیده انگلیسی …………………………………………………………………………………………………………………………………….

1
1
1
1
2
2
2
3
4
5
5
5
5
8
9
10
10
11
13
13
14
15
15
15
17
17
17
18
19
20
21
22
23
23
23
25
25
25
27
29
30
32
34
34
35
37
38
42
45
46
49
49
51
56
59
60
60
60
68
68
69
71
74
74
74
75
76
76
77
79
79
79
80
80
80
81
81
81
83
83
83
92
96
98
98
100
101
104
104
104
106
108
109
112
118
118
120
122
127
135
135
135
137
138
138
138
139
139
140

چکیده
تخریب مال به معنی از بین بردن یا ناقص کردن عمدی اموال مادّی متعلّق به دیگران است، که برابر مقرّرات قانونی قابل مجازات باشد. در حقوق اسلامی براساس قاعده اتلاف، حکم به جبران خسارت (مسئولیت مدنی) متلف می شود و نظر به اینکه خسارت زدن به مال دیگری فعل حرامی است، عمل مرتکب تخریب مستوجب مجازات تعزیری است. در حقوق کیفری ایران، جرم مذکور علاوه بر ارکان عمومی و مشترک تمام جرایم، دارای عناصر اختصاصی است رکن قانونی آن نه تنها در قانون مجازات اسلامی، بلکه در قوانین و مقرّرات متفرّقه ای که قانون گذار به منظور جلوگیری از اتلاف عمدی برخی اموال مقرّر داشته، وجود دارد .
در حقوق انگلستان نیز قانون تخریب جزایی مصوّب 1971، شامل یک جرم اصلی، یک جرم مشدّده و دو جرم فرعی می شود جرم اصلی به موجب بند (1) مادّه 1 عبارت است از انهدام یا تخریب عمدی یا ناشی از بی مبالاتی هر گونه مال متعلّق به دیگری، بدون عذر قانونی.
رفتار مرتکب تخریب در صورتی مشمول مقرّرات فوق قرار می گیرد که به شکل فعل مثبت مادّی بروز کند و لازم است که موضوع جرم اعم از اموال، اسناد، ابنیه و آثار باستانی، از جمله موضوعاتی باشد که قانون گذار منع تخریب آنها را در قوانین به صراحت پیش بینی کرده است در جرم مذکور نه فقط لازم است که مال به مرتکب تعلّق نداشته باشد بلکه نتیجه عملیات وی به صورت اتلاف یا ناقص کردن، باید موجب ضرر مادی صاحب مال شود و در غیر این صورت به دلیل مقیّد به نتیجه بودن جرم، عملیات ارتکابی متهم فاقد وصف کیفری است بنابراین به محض تحقّق رابطه سببیّت بین فعل مرتکب و نتیجه حاصله (ضرر)، عمل متّهم جرم بوده و در آن حال تفاوتی ندارد که مرتکب از چه وسیله ای استفاده کرده است ولی استفاده از برخی وسایل ، موجب تشدید مجازات اوست .
در حقوق انگلستان امکان وقوع جرم تخریب به وسیله ترک فعل پذیرفته شده است. در حقوق انگلستان مانند ایران باید مال متعلّق به دیگری باشد ولی در یک مورد به طور استثنا تخریب مال خود فرد هم جرم تخریب تلقّی می شود، در انگلستان نیز استفاده از برخی ابزارها برای تخریب موجب افزایش مجازات خواهد شد .
رکن روانی جرم تخریب مال، جز در موارد خاص، به صورت عمدی است و لازم است که سؤنیّت خاص، و عام مرتکب به موضوع و تعلّق مال منجّزاً به دیگری، احراز گردد. نهایتاً اینکه شروع به ارتکاب جرم مذکور در صورتی که مشمول عناوین مجرمانه دیگری نباشد، جرم نبوده و قابل تعقیب نیست مجازات مرتکب برحسب مورد متفاوت است مانند جزای نقدی، شلّاق، حبس، اعدام.
در انگلستان عنصر روانی خسارت کیفری در قانون انگلستان سوء نیت مستقیم یا غیر مستقیم یا بی احتیاطی عینی است که توسط مجلس لردها تعریف شده است. مجازات مرتکب نیز برای هر مورد خاص متفاوت است .
کلید واژگان : تخریب، اموال، اشیا، اضرار، اتلاف، تسبیب.

مقدمه :
الف – بیان موضوع :
جرم تخریب از جمله قدیمی ترین جرایم می باشد و علت آن اهمیّتی می باشد که انسانها به اموال خود می‌دهند و نمی گذارند اموال آنها بیهوده ازبین برود ودر مقابل هرمهاجمی که قصد تخریب اموال آنها را داشته باشد ازخود عکس العمل نشان می دهند.
این جرم در دنیای امروز نیز به همان دلایل قدیمی خود دارای اهمیّت ویژه ای است و همیشه یکی از مهمترین مباحث کیفری را به خود اختصاص داده.‌‌‌‌ امروزه با گسترده‌تر شدن اموال و همین طور شیوه های تخریب مال که درگذشته وجود نداشت براهمیّت بررسی این جرم نیز افزوده شده و شناسایی دقیق این جرم نیازمند بررسی اموال جدید و همینطور شیوه های جدید تخریب در دنیای امروز می باشد که درگذشته وجود نداشتند، تا با بررسی این موارد بتوان جلوی این موارد تخریب را گرفت و امنیّت جامعه را حفظ کرد.
ازجهات دیگری نیز بررسی این جرم دارای اهمیّت می باشد و آن این است که این جرم در مواردی می‌تواند یک جرم علیه امنیّت کشور محسوب شود و باید با بررسی شیوه های ارتکاب آن از وقوع این حوادث جلوگیری کرد.
ب- سابقه تحقیق
درباره جرم تخریب نویسندگان کتب حقوقی معمولاً نگاهی مجمل به این جرم در مباحث جرایم علیه اموال و یا در مباحث مربوط به جرایم علیه امنیّت کرده‌اند و کتبی که به طور کامل به بررسی این جرم پرداخته باشد محدود می‌باشد. درمورد پایان نامه های مربوط به این جرم نیز مواردی درسالهای بسیار دور کار شده ولی هیچکدام ازاین کتب و پایان نامه ها به بررسی تطبیقی جرم تخریب با حقوق انگلستان نپرداخته است.
سوالات تحقیق :
با توجّه به این که قانونگذار تخریب اموال دیگران را جرم دانسته و مرتکب آن را قابل مجازات می داند، سوالاتی مطرح می شود :
1- جرم تخریب مطلق اموال را در بر می گیرد یا تنها اموال منقول را و یا تنها اموال غیر منقول؟
2- آیا جرم تخریب با ترک فعل امکان وقوع دارد ؟
3- آیا تخریب در اموال مشاع می تواند موضوع جرم تخریب واقع شود؟
4- آیا جرم تخریب اموال درحقوق کیفری ایران، با حقوق انگلستان متفاوت است؟
ت- فرضیه های تحقیق :
فرضیه اول : درجرم تخریب مطلق اموال مورد حکم قانونگذار قرار گرفته است.
فرضیه دوم: امکان جرم تخریب با ترک فعل وجود دارد .
فرضیه سوم: تخریب اموال مشاع می تواند موضوع جرم تخریب باشد .
فرضیه چهارم: در بیشتر موارد میان حقوق ایران و انگلستان مشابهت وجود دارد .
ح – اهداف و کاربردهای تحقیق :
علمی :شناخت دقیق و تخصّصی ارکان و عناصر جرم تخریب و مقایسه این عناصر و ارکان با حقوق انگلستان .
کاربردی : شناخت قوانین و رویه قضایی مرتبط با جرم تخریب در حقوق کیفری ایران و مقایسه آن با حقوق انگلستان برای رفع نواقص.
ضرورت های خاص : شناخت نقاط ضعف قانونی این جرم در حقوق ایران به منظور ارائه پیشنهاد برای برطرف کردن آن .
خ – روش تحقیق :
تحقیق ما در موضوع مورد پژوهش بیشتر جنبه تئوری و نظری دارد، به این صورت که با ارائه نظرات و تجزیه و تحلیل آنها و استفاده از روش‌های توصیفی تلاش می شود تا اطلاعات و داده‌هایی را در موضوع مورد پژوهش جمع آوری نموده و سپس با بررسی و تجزیه و تحلیل آنها به حل سؤال اصلی مبحث پرداخت. بنابراین روش تحقیق ما جنبه مطالعه کتابخانه‌ای به خود گرفته است، به این صورت که با مراجعه به نظرات فقهی و حقوقی و رویه های قضایی و با تجزیه آنها به بررسی و تحقیق می پردازیم .

چ – معرفی ساختار و پلان تحقیق :
این پایان نامه شامل دو بخش می‌باشد، بخش اول آن شامل واژه شناسی، سابقه تاریخی و ارکان جرم تخریب در حقوق ایران و انگلستان است. و در بخش دوم شامل واکنش کیفری در قبال جرم تخریب در حقوق کیفری ایران و انگلستان است. و هر بخش شامل دو فصل می‌باشد، که فصل نخست از بخش اول شامل واژه شناسی و سابقه تاریخی جرم تخریب است و در فصل دوم از بخش اول شامل ارکان و عناصر جرم تخریب می‌شود. و در فصل نخست از بخش دوم به واکنش کیفری سرکوبگر پرداخته شده و در ادامه در فصل دوم از بخش دوم به واکنش های کیفری مخفّفه پرداخته شده. فصل نخست از بخش نخست شامل سه مبحث می‌باشد که در مبحث اول که از دو گفتار تشکیل شده به واژه شناسی پرداخته است و در مبحث دوم از فصل نخست از بخش اول به سابقه تاریخی جرم تخریب پرداخته شده و شامل دو گفتار می‌باشد. و در ادامه در مبحث اول از فصل دوم از بخش نخست به رکن قانونی پرداخته و خود شال دو گفتار می‌باشد. در مبحث دوم از فصل دوم از بخش اول نیز به رکن مادی پرداخته شده و شامل دو گفتار می‌باشد. در مبحث سوم از فصل دوم از بخش نخست نیز به بررسی رکن معنوی پرداخته که شامل دو گفتار می‌شود. مبحث اول از فصل نخست از بخش دوم نیز به مجازات اصلی پرداخته وشامل دو گفتار می‌شود .در مبحث دوم از فصل نخست از بخش دوم به مجازات های تکمیلی و تبعی پرداخته و خود شامل دو گفتار می‌باشد. در مبحث سوم از فصل نخست از بخش دوم نیز به مجازات شروع به جرم، معاونت و مشارکت پرداخته و خود شامل دو گفتار می‌باشد و در مبحث اول از فصل دوم از بخش دوم به بررسی واکنش های کیفری مخفّفه پرداخته است و خود شامل دو گفتار می‌شود. و در نهایت مبحث دوم از فصل دوم از بخش دوم شامل واکنش‌های کیفری ارفاقی می‌شود که شامل دو گفتار می باشد.

بخش نخست :
واژه شناسی ، سابقه تاریخی و ارکان جرم تخریب در حقوق ایران و انگلستان

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

فصل نخست: واژه شناسی و سابقه تاریخی جرم تخریب
مبحث اوّل: واژه شناسی
تخریب مصدر متعدّی باب تفعیل و مشتق از خرب بوده و از حیث لغوی به مفهوم ویران کردن، ناقص نمودن، خراب کردن، از حیّز انتفاع خارج نمودن، برهم زدن، تباه نمودن و نابود کردن و مانند آن است.
گفتار اوّل: مفهوم تخریب
راجع به جرم تخریب باید گفت که مقنّن تعریفی از آن به دست نداده و صرفاً به بیان مصادیقی از آن و میزان مجازات اکتفا نموده است ولی در تعریف این جرم برخی از حقوقدانان چنین گفته اند:
“نابود کردن یا خسارت وارد آوردن عمدی به مال متعلق به غیر”1البته به این تعریف ایراداتی وارد است که در ادامه به آن اشاره خواهیم کرد.
بند اوّل: معنای لغوی و اصطلاحی تخریب
تخریب در لغت مصدر باب تفعیل از ریشه ” خرب ” به معنای خراب کردن و ویران کردن است، در فقه به عمل اتلاف و تشویه خشمگینانه تخریب گویند.2 همچنین به معنای تباه کردن ابنیه و مانند آنها از اموال غیر منقول خصوصی و عمومی نیز آمده است3، در فرهنگ لاروسی: التخریب : به معنی از بین بردن و ضایع کردن آلات و اسباب کارگاه و شرکت در اعتصاب یا شورش به کار رفته.4
تخریب در لغت خارجی با کلماتی چون (destroy,damage,detriment) به کار رفته که اجمالاً به معنی وارد کردن هر گونه خسارت و لطمه بر افراد و اموال است.5 و damage نیز به معنای خسارت، ضرر، آسیب، آفت، آمده است.6
همان طور که بیان شد در مقرّرات موضوعه و قانون جزای عمومی و یا قانون مجازات اسلامی تعریفی از تخریب نشده است فقط قانونگذار به بیان مصادیقی از آن تحت عناوین تخریب، تحریق، تلف کردن، از کار انداختن، ناقص کردن، مسموم کردن، چرانیدن، خراب کردن و امثال آن اشاره کرده است. امّا با توجّه به مصادیق این جرم که در موارد مربوط به آن به کار رفته است، یکی از حقوقدانان چنین تعریفی را بیان داشته ” تخریب عبارت است از لطمه زدن عمدی به مال متعلّق به غیر.” 7البته به این تعریف ایرادی وارد است که عبارت است از اینکه:
لطمه زدن عنصر مادّی جرم را تشکیل می دهد و عناصر فعل و رابطه علیّت و سببیّت بین فعل مرتکب و نتیجه حاصله در آن مستتر و از عمدی بودن آن عنصر معنوی احراز می شود. لطمه زدن بعنوان عنصر مادی جرم برای تخریب و احراق یک واژه وافی به مقصود نیست زیرا تخریب یا انهدام ممکن است به صورت نابود کردن کامل صورت گیرد و آثاری از مال باقی نماند در حالی که لطمه زدن که از آن خسارت وارد کردن تخریب جزئی متبادر به ذهن می شود.
بنابراین در یک تعریف کاملتر می توان گفت ” تخریب عبارت است از نابود کردن یا خسارت وارد آوردن عمدی به مال متعلّق به غیر”8 که از نابود کردن و یا ایراد خسارت به مال متعلّق غیر، عنصر مادی جرم و از عمدی بودن عمل عنصر روانی آن استنباط می گردد.
امّا به این تعریف نیز ایرادات متعدّدی وارد است از جمله اینکه موارد تخریب قانونی چون تخریب به حکم کمیسیون ماده صد شهرداری را که بسیار هم معمول است و نیز موارد تخریب مأذون به اذن مالک یا قائم مقام قانونی وی را مستثنا ننموده، شامل می شود کما اینکه تعریف به نحو معنونه موارد تخریب عمومی را که مرتکب علم به تعلّق مال به غیر را ندارد امّا نفس عمل تخریب عمدی بوده و از روی اراده آزاد صورت می پذیرد را نیز شامل می گردد و این در حالی است که بر طبق موازین قانونی هیچ یک از موارد و مصادیق مذکور جرم تلقی نمی‌شود و قابل مجازات نمی باشد. بدین ترتیب بنظر می رسد که جرم مذکور به صورت ذیل قابل تعریف می باشد:”عمل عالمانه‌ و‌عامدانه غیر قانونی شخص در انهدام یا ورود خسارت کلّی یا جزئی به مال غیر را بزه تخریب گویند.”9
در تعریفی دیگر از تخریب این چنین بیان شده ” ایراد صدمه عمدی مادّی که منتهی به نقصان یا از بین رفتن مال یا شی متعلّق به غیر گردد.” 10که البته بنظر میرسد تعریف ذکر شده در بند بالا کاملتر باشد.
درحقوق جزای انگلستان که با سیستم کامن لا11 به جرایم رسیدگی می شود ولی در عین حال دارای قوانین مصوّب می باشد از تخریب تعریفی نشده است امّا در قانون خسارات کیفری مصوّب 1971 تخریب به عنوان جرم عام علیه اموال و تحریق یا آتش زنی به عنوان مصداق خاصّی که دارای مجازات شدید تری است پیش بینی شده است. مطابق بند 1 از بخش 1 قانون خسارات کیفری مصوّب 1971 ” هر کسی بدون عذر قانونی عمداً اموال متعلّق به دیگری را تخریب کند یا به آن غیر عمد و در اثر بی مبالاتی خسارت وارد آورد متّهم به ارتکاب جرم تخریب است. مطابق بخش4 از همین قانون، مجازات این عمل10 سال حبس می‌باشد.” 12
در یکی از کتب حقوق جزایی انگلستان تخریب و خسارت به هر گونه “لطمه، انهدام و نابودی فیزیکی” تعبیر شده است. در این تعریف شرایط تحقّق ارتکاب جرم را وجود مال، تعلّق آن به دیگری در عنصر مادی و عمد عام13 یعنی خواست و اراده در تحقّق رکن مادی و عمد خاص یعنی قصد ایراد ضرر را در عنصر معنوی جرم لازم و ضروری دانسته اند.14
همچنین در بند (3) از بخش 1 قانون مزبور، احراق یا آتش زدن که تحت عنوان15 آرسون است و دارای شرایط خاص می‌باشد آمده است : جرم ارتکابی در این بخش بوسیله تخریب یا خسارت وارد کردن به اموال یا آتش زدن، احراق نامیده می‌شود.16 احراق در انگلستان عبارت است از ” انهدام، لطمه زدن و یا خسارت وارد کردن عمدی یا غیر عمدی به اموال به وسیله آتش زدن بدون عذر و علّت قانونی.”17
در تشریح اصطلاح حقوقی (احراق) در فرهنگ حقوقی بلک لا آمده است : احراق : 1-در سیستم حقوقی کامن لا آتش زدن عمدی و با سؤنیّت به منزل و محل سکونت یا کارخانه یا تجارت خانه و اموال دیگران احراق نامیده می‌شود.18
بند دوّم: مقایسه تخریب با مفاهیم مشابه
میان تخریب و واژه هایی مانند اتلاف و تسبیب و احراق شباهت هایی وجود دارد که به ترتیب به مقایسه آن ها می‌پردازیم.
اتلاف: اتلاف بر دو قسم است، اتلاف حقیقی و اتلاف حکمی، اتلاف حقیقی آن است که شخصی مال دیگری را به کلی از بین ببرد، مثلاً لباس یا فرش او را بسوزاند یا خانه اش را خراب کند، ولی در اتلاف حکمی نفس مال از بین نمی‌رود، بلکه با بقای اصل مال، ماهیت آن نابود می شود، مانند آنکه شخصی یخ متعلّق به دیگری را در فصل تابستان در ملکی مخفی کند و در زمستان آن را اظهار و به صاحبش برگرداند بعضی از فقها قاعده اتلاف را شامل هردوگونه اتلاف دانسته اند امّا به نظر بسیاری از فقیهان، اتلاف مال، شامل اتلاف حکمی نمی‌شود.
به موجب اطلاقات ادلّه اتلاف، در پدید آمدن نوع ضمان، به هیچ وجه عنصر عمد و قصد دخالت ندارد. از این رو، شخصی که با عمل خویش موجب تلف مال دیگری شده و ضامن و ملزم به جبران خسارت وارد شده است، اعم از این است که عالماً عامداً چنین کرده باشد یا بدون قصد، عملش چنین نتیجه ای داده باشد. امّا در جرم تخریب باید عنصر عمد و قصد تخریب وجود داشته باشد و بدون عمد تخریب جزایی به وقوع نخواهد پیوست.19
طبق رویه معمول نزد فقها، بحث تسبیب بلافاصله در ذیل عنوان اتلاف مطرح می شود، زیرا در حقیقت تسبیب نوعی از اتلاف است. درتسبیب، عمل شخص مستقیماً و مباشرتاً مال دیگری را از بین نمی‌برد، بلکه رابطه بین عمل شخص و تلف مال به این گونه است که اگر عمل واقع نشود، تلف مال نیز اتّفاق نمی‌افتد.
تسبیب نیز اعم است از این که مرتکب با قصد و نیّت اضرار به غیر مبادرت به عمل کند یا این که بدون قصد و نیّت خاصی اقدام کند و سبب ایراد خسارت به دیگری شود و این از جهات تفاوت میان تخریب و تسبیب می‌باشد .20
میان تخریب و واژه‌هایی مانند احراق شباهت های زیادی وجود دارد در بین حقوقدانان انگلیسی در این مورد اختلاف نظر وجود دارد. برخی اعتقاد دارند که احراق و تخریب دو جرم متفاوت می‌باشند و در نتیجه نمی‌توان به نظریه شّر انتقال یافته استناد کرد و مرتکب را محکوم نمود.3
برخی دیگر، معتقدند که این دو جرم ماهیتاً دو جرم متفاوت نمی‌باشند و بنابراین به استناد نظریه (شرّ انتقال یافته) چنین فردی را می توان به ارتکاب جرم احراق محکوم نمود.21
به نظر می‌رسد دو جرم احراق و تخریب ساده از لحاظ قانون گذار ایران دو جرم ماهیتاً متفاوت نمی‌باشد بلکه احراق یکی از شیوه های ارتکاب جرم تخریب و باعث تشدید مجازات آن است (همچنان که مثلاً خفه کردن یکی از شیوه های ارتکاب قتل می‌باشد) بدین ترتیب همینکه قصد تخریب مال از ناحیه مرتکب احراز گردد، در صورت آتش گرفتن مال وی را می‌توان به ارتکاب جرم احراق محکوم کرد، بدیهی است در صورتی که معتقد به متفاوت بودن این دو جرم از یکدیگر باشیم باید متّهمی را که به قصد ارتکاب تخریب ساده مرتکب جرم احراق می‌شود تبرئه نماییم. در چنین صورتی، محکوم کردن وی به تخریب ساده نیز محملی نخواهد داشت چرا که “ما وقع لم یقصد و ما قصد لم یقع” بدین ترتیب در چنین مواردی حدّ وسط وجود ندارد. یا باید متّهم را مطابق یک نظر، تبرئه یا او را، با پذیرش نظر دیگر، به ارتکاب جرم احراق محکوم کرد.22


پاسخ دهید